Het melaatsen eiland Spinalonga

Wat is hier nu precies gebeurt? Veel eigenlijk, het is niet alleen een melaatsen kolonie geweest (van 1903 tot 1957) maar zoals je bovenstaande foto kan zien werden er ook vestingen en bastionnen op dit eilandje gebouwd. Wat je nu nog aan fortificaties kan zien op het eiland werd gebouwd door de Venetianen, die hebben Kreta van 1204 tot 1669 bezet. Voor de Venetianen werden hier ook tijdens de Antieke periode fortificaties gebouwd ergens rond de 1e eeuw (niemand kan het precies zeggen), hoogstwaarschijnlijk om de nu verzonken stad Olous te beschermen.

De Venetianen zijn tijdens de 16e eeuw begonnen met het bouwen van deze fortificaties en dat om dit gedeelte van Kreta te beschermen tegen aanvallen van piraten en de Ottomanen. Er verbleven zo’n 200 soldaten op het eiland, die woonden in de barakken die er voor hen gebouwd werden. Aangezien Spinalonga een droog eiland is werden er ook waterciternes gebouwd. Op het einde van de Venetiaanse bezetting werd er ook een katholieke kerk gebouwd.

In 1669 namen de Ottomanen Kreta in, maar niet Spinalonga, omdat dat te sterk was, het was in 1715, na veel mislukte aanvallen dat de Ottomanen Spinalonga innamen dmv een contract. Zij hebben dan het dorp gebouwd waarin de melaatsen daarna verbleven. Een dorp waar ongeveer 900 Ottomanen woonden. Er werden ook extra waterciternes gebouwd en een moskee (die stond op de plaats waar voor de melaatsen het hospitaal gebouwd werd). De Ottomanen leefden hier van de zoutwinning. Aangezien er toen nog geen electriciteit was op Kreta was er een grote nood aan zout zodanig dat voedsel voor langere tijd bewaard kon worden. Ook vandaag kan je nog de zoutontwinningsplaatsen zien in de Mirabello baai. Spinalonga was een van de weinig plaatsen op Kreta waar alleen Ottomanen leefden en waar er zo’n succesvolle handel was, vandaar dat het eiland zo dichtbevolkt was. Tijdens je wandeling op het eiland kan je ook in de ruines van de Ottomaanse huizen zien dat sommige van die huizen grote herenhuizen waren.

In 1898 wordt Kreta van de Ottomanen bevrijd met hulp van de 4 grootmachten van die tijd, Groot-Brittannië, Frankrijk, Italië en Rusland. Spinalonga kon niet bevrijd worden aangezien het nog altijd heel goed versterkt was.

Toendertijd leefden ongeveer 200 melaatsen op het eiland Kreta, deze mensen hadden geen rechten, ze waren verplicht in barakken te leven die de Kretenzische staat voor hen gebouwd had in de bergen ver van de dorpen en steden. Aangezien het voor hen verboden was naar de dorpen of steden te gaan kregen ze van de staat 1 maaltijd per dag en dat was alles. Ze hadden ook het recht niet om te trouwen of te werken. U kan zich dus voorstellen dat deze mensen toch naar de dorpen en steden gingen om hun familie te zien of om te bedelen. De Kretenzische staat wou dit niet meer dus in het begin van de 20ste eeuw besloot de staat om de melaatsen samen te brengen op 1 plaats en om voor hen te zorgen. Na een aantal opties bekeken te hebben werd er besloten de melaatsen naar het eiland Spinalonga te brengen, dat nog steeds in handen was van de Ottomanen.

Dit was voor de staat de beste oplossing want, ten eerste stonden op het eiland al huizen, waardoor die niet meer door de staat gebouwd moesten worden en ten tweede waren ze zeker dat door deze daad de Ottomanen (die de laatsten waren die nog in Griekenland leefden) het eiland zouden verlaten. Wat ook gebeurde toen in december 1903 de eerste melaatsen naar Spinalonga gebracht werden.

psx_20180818_230116

Nu, aangezien de staat gezegd had dat ze voor de melaatsen zouden zorgen werden er vanaf dag 1 ook een arts, verpleegsters en huisvrouwen naar het eiland gebracht. Dat waren gezonde mensen die op het eiland wilden werken en die er ook door de staat voor werden betaald. Maar aangezien ze de ziekte niet hadden mochten ze niet op het eiland overnachten, ze gingen dus elke avond van het eiland af en voor ze dat deden moesten ze eerst naar de desinfectie zaal, waar een stoomketel stond. De spullen die ze meenamen van Spinalonga moesten eerst gedesinfecteerd worden in de stoomketel en de mensen zelf moesten zich ook wassen met desinfectiezeep om daarna het eiland te moeten verlaten. Dat deden ze dus elke dag weer.

De melaatsen werden dus weggehaald uit hun barakken, ze werden geketend en naar het dorpje Plaka gebracht, daar werden ze in een bootje gezet om naar Spinalonga gebracht te worden. Eens op Spinalonga werden de ketens afgedaan en daar stonden ze dan, op een klein eilandje waar geen waterbron was en dus ook geen drinkwater en waar ze niet vanaf konden. Ze wisten dat ze hun familie en vrienden nooit meer terug zouden zien want bezoek mochten ze niet hebben, en dat ze voor de rest van hun leven daar zouden moeten blijven. Hier zouden ze verplicht tot het einde van hun leven moeten blijven, ver van het leven dat ze tot nu toe hadden. Ook kinderen werden weggehaald bij hun ouders om alleen naar het eiland gebracht te worden.

De meeste melaatsen waren boeren en herders, die waren analfabeet want ze moesten van kindsaf thuis helpen. Die mensen moesten dus een nieuw leven starten, in een nieuwe samenleving van zieken, met hun beperkingen en de pijn die ze hadden. Ze kregen natuurlijk wel hulp van de huisvrouwen en het verplegend personeel, en van de staat kregen ze een uitkering die net genoeg was om te overleven, maar toch was het heel moeilijk overleven tijdens die eerste jaren op Spinalonga.

In het dorp Plaka was 1 persoon verantwoordelijk voor het overbrengen van de melaatsen, hun proviand en het personeel, hij was ook de enige die brieven of nieuws meebracht.

Als iemand op Kreta, en later ook in Griekenland, de diagnose van melaatsheid kreeg bij een arts dan moest de arts de politie verwittigen, die kwam dan naar de artsenpraktijk, ketende de betreffende persoon en nam die mee naar zijn huis waar hij de tijd kreeg om een paar spullen mee te nemen voordat hij ook naar Plaka gebracht werd om overgezet te worden. Ook kinderen werden zo bij hun familie weggehaald, gelukkig werden die goed opgevangen door de melaatsen zelf die na tijdje inzagen dat ze alleen door elkaar te steunen hun leven draagbaarder konden maken.

In 1913 wordt Kreta bij Griekenland gevoegd waardoor ook melaatsen van het vasteland naar Spinalonga gebracht werden. Tussen hen bevonden zich ook geschoolde melaatsen die het leven op het eiland veranderden door bijvoorbeeld winkels te openen op het eiland, een bakkerij, een slagerij, een kruidenierswinkel en een café. Deze werden door de melaatsen welf opengehouden. De melaatsen konden nu al eens naar het café’tje gaan, of boodschappen gaan doen, wat toch al weer een andere sfeer met zich meebracht op het eiland, dat er steeds meer als een dorpsgemeenschap ging uitzien. Ook was er toen een schooltje voor de melaatse kinderen.

In 1918 werd het hospitaal gebouwd, op de plaats waar de Turkse moskee stond. De arts stond erop dat er een hospitaal was op het eiland zodat hij de amputaties die hij bij de melaatsen moest doen, in het hospitaal kon uitvoeren en niet meer bij de mensen thuis. In dit hospitaal werd ook medicatie getest en dit op melaatsen. Tijdens die periode werd er naar medicatie gezocht voor melaatsheid en als er een nieuwe formule uitkwam dan werd aan de melaatsen gevraagd of ze die wilden testen. De melaatsen die zich hiervoor aanmeldden werden eerst door de arts onderzocht en op diegene die goedgekeurd werden, werd het medicament getest. Sommige medicamenten brachten geen verandering in de toestand van de melaatsen, andere medicamenten waren fataal voor de melaatsen.

img_20180826_1328372414889250054773374.jpg
Het gebouw helemaal boven was het hospitaal, dit is te bereiken via een trap naast de kerk.

Het was echter maar vanaf 1936 dat het leven op Spinalonga echt veranderde, toen de jongeman Epaminondas Remoundakis uit vrije wil naar het eiland ging.

remoundakis

Sommigen zeggen dat hij de ziekte al had vanaf zijn twaalfde leeftijd, maar aangezien hij bang was om naar Spinalonga te gaan verstopte hij zich voor de authoriteiten en wou hij niet naar de dokter gaan. In 1931 verliet hij Kreta om naar Athene te gaan waar niemand hem kende en waar hij ook minder opviel. Daar studeerde hij rechten aan de universiteit, nog steeds zonder dat iemand zijn ziekte herkend had. In 1936 echter werd bij zijn zus de ziekte geconstateerd en ze werd naar het eiland gebracht. Toen Epaminondas dat te horen kreeg besloot hij om zelf ook naar Spinalonga te gaan want hij wou niet dat zijn zus alleen op dat vreselijke eiland zou zijn.

Toen hij naar het eiland ging zat hij in zijn derde jaar rechten aan de universiteit en toen hij aankwam op Spinalonga en zag in wat voor omstandigheden de melaatsen daar moesten leven besloot hij om daar onmiddellijk verandering in te brengen. Hij organiseerde verkiezingen op het eiland zodanig dat de gemeenschap een burgemeester had, deze kon zich dan tot de staat richten en zorgen voor verbeteringen. Het eerste wat gevraagd werd was om een hogere uitkering te krijgen, want wat ze tot dan toe kregen was maar net genoeg om te overleven. Toen dit niet werd goedgekeurd dreigden de melaatsen (die nu beter georganiseerd waren) om in groep het eiland te verlaten en zich weer op Kreta te vestigen. Onmiddellijk daarna werd hun verzoek ingewilligd, als ook andere verzoeken zoals het recht hebben om te trouwen op het eiland en het recht op bezoek. Nieuwe wetten werden gemaakt waardoor de melaatsen een bijna normaal leven konden leiden.

img_20180826_131800332072416656954563.jpg

Er werd door de arts ook gevraagd om elektriciteit te hebben, toendertijd hadden alleen de grote steden op Kreta elektriciteit, in alle dorpen moest nog kaarslicht gebruikt worden. Toch werd er op Spinalonga een generator gebouwd die het eiland voorzag van stroom en dat heeft de melaatsen moed en hoop gegeven. Want voor het eerst in hun leven hadden ze iets dat de anderen (de gezonde mensen) niet hadden, ze hadden stroom!! Ze konden via een transistor radiootje naar muziek en naar het nieuws luisteren, ze hadden licht in huis met een draai aan een schakelaar, ze huurden af en toe een film en er kwam ook een beetje cultuur en verrijking in hun leven.

Tijdens de tweede wereldoorlog hebben de melaatsen geen last gehad van aanvallen of bezettingen op Spinalonga, het voedsel werd wel schaarser maar volgens overleveringen hebben Duitse soldaten hun eigen rantsoen naar het eiland gebracht.

Een jaar later, in 1945 wordt er eindelijk een doeltreffend medicament gevonden voor deze ziekte. Dapsone is de naam, dit medicament bevat verschillende substanites waaronder ook peniceline. Vanaf de jaren 50 is Dapson ook te verkrijgen op Spinalonga. Veel melaatsen staan in het begin een beetje sceptisch tegenover deze nieuwe medicatie maar als ze zien dat de melaatsen die dit medicament uitproberen inderdaad genezen wil al snel iedereen het medicament innemen.

dapsone tablets usp 50mg

De therapie duurt tenminste 6 maanden en eens de melaatsen genezen zijn mogen ze het eiland verlaten. Voordat ze dit doen krijgen ze van de arts een document waarin staat dat ze de ziekte niet meer hebben, dat ze geen gevaar meer zijn voor anderen en dat ze mogen gaan en staan waar ze willen. Zo verlaten de eerste melaatsen het eiland en gaan terug naar hun familie. Tegen het jaar 1957 zijn de meeste melaatsen gezond en zo loopt het eiland langzaam leeg. De Griekse staat beslist de melaatsen kolonie te sluiten en de melaatsen die nog niet genezen zijn worden naar het Sint Barbara hospitaal in Athene gebracht, samen met de inwoners van het eiland die op het eiland geboren waren.

Begin de jaren 70 bezoeken de eerste toeristen Spinalonga en worden de gebouwen langzaamaan gerestaureerd.

Na het lezen van verschillende boeken over het eiland waaronder getuigenissen van mensen die op Spinalonga geboren waren en informatie uit lezingen over het eiland ben ik tot dit verhaal gekomen. Alhoewel dit nog niet zo lang geleden gebeurd is kunnen deskundigen het nog altijd niet eens worden over verschillende feiten en dat hoofdzakelijk doordat maar heel weinig geschreven bronnen over die tijd teruggevonden zijn.

Tijdens het zomerseizoen April t.e.m. Oktober varen er elke dag boten naar Spinalonga en dit vanuit Agios Nikolaos, Elounda en Plaka. De prijzen van die boten verschillen naargelang hun vertrek haven alsook de grote van de boot.

Aangezien Spinalonga een Archeologische Site is moet er ingangsgeld betaald worden, dat bedraagt 8€ per persoon, jongeren onder de 18 en studenten met een studentenkaart van de EU hebben gratis ingang, 65+ van de EU betalen 4€. Mindervaliden met een mindervaliden kaart hebben ook gratis ingang.

Leprosy, the disease

I have published earlier the story of the lepers on the island of Spinalonga, but what exactly is leprosy?

Well, it is a disease that exists already for over 2000 years and its name is as a matter of fact greek, it comes from an ancient greek word that means ‘peeling of’ or ‘peel’. The bad guy here is a bactery called Mycobacterium Leprea. This guy can live in the air for a few moments when he is breath out by someone, during sneezing, coughing, speaking or via nasal droplets. When he lands on your skin and you are not imune for him (95% of the people ARE imune) then he will settle on your skin and after a few months or even years (up to 20 years) the disease will start bothering you. Another way of getting the disease is by birth when it is given to you through your mothers placenta (that is why some of the children born on Spinalonga had the disease by birth.)

What happens when the disease comes out? Small stains appear on the skin and the bacterium destroys the nerves in the skin at these places ; your earlobes become thicker and you feel numb in your hands and feet. If the disease is found and treated early, then there will be no permanent lesions. If not, there will be paralysis and possibly also blindness.

Because the lepers had no feeling in certain parts of their body, they could not feel it if they had hurt themselves there in such a way that larger injuries were caused by infections, that were not felt and therefore not treated. As a result, it was sometimes necessary to amputate these parts of the body.

The Irish scientis Vincent Barry from Cork, played a very important role in the battle against this diseas, it was him who synthisesed a compound called Clofazimine that we find in the combination of drug treatment against Leprosy. He was leading at that time ( the 1870’s) a team of 9 scientists who were searching for a treatment for Leprosy.

According to infromation that was given to me by an official greek guide, there should exist mutated genes in the human body that adopt this bacterium, so only the people who have 1 or more of these mutated genes can have the disease. (and these would be the other 5%) This should be a theory that was given by experts in 2012. I have not been able to confirm this theory on the internet or anywhere else so I do not know if this is realy so, but as soon as I find a confirmation of it I will let you know.

Spinalonga

This slideshow requires JavaScript.

Everything started here hundreds of years ago when fortifications were built on the island during the ancient Greek period. These fortifications were built to protect the port of the city Olous that was built during the Dorien occupation 500 – 69BC.

During the Venetian occupation (1204 to 1669) the fortresses and fortifications that you can see today we’re built, together with baracs for the soldiers, water cisterns – so the rain water could be gathered as there is no water source on the island -, as also a Catholic Church.

This slideshow requires JavaScript.

In 1669 the Ottomans occupied Crete but they could not occupy Spinalonga as it was too well fortified so they took it by contract in 1715 after having put an embargo on the island. They built a village, some more water cisterns, a mosque and a minaret. The Ottoman inhabitants of Spinalonga handeled in salt and as there was no electricity at that time they had a very good commerce.

This slideshow requires JavaScript.

In 1898 Crete is liberated from the Ottomans with the help of the 4 major forces of that time, England, France, Italy and Russia. They could not liberate Spinalonga as it was still too well fortified. So the independent state of Crete had to find a way to liberate Spinalonga from the Ottomans.

At that time around 200 lepers lived on the island Crete, these people had no rights, they were not alowed to get married, they could not work and were not alowed to live or enter the villages or cities. They had to live in baracs that were built outside of the cities and villages and received only 1 meal a day. So you can imagine that these people did go to the cities and villages, to ask for some food or money, or to visit their family.

As the Cretan politicians did not want this situation anymore they decided to look for a place where they could take care of the lepers, and ideal place for the politicians was the island Spinalonga because on this island the lepers could live in the houses that were built by the Ottomans, and as everybody was afraid of this desease they were also quit sure that the Ottomans would leave as soon as the first lepers were brought to Spinalonga.

psx_20180818_230116

And that is what happened, in 1903 the first lepers of Crete were taken to Spinalonga. Together with the lepers also a doctor, nurses and housekeepers were brought to the island to take care of the lepers, these people were healthy people so they were not allowed to stay during the night on Spinalonga. Every evening they had to leave the island and before leaving it they had to pass from the desinfection room to desinfect themselves as also their belongings. They had to pass their belongings through a steam kettle that you can still see there.

This slideshow requires JavaScript.

So in 1903 the first lepers are taken away from their baracs and are brought to the village Plaka from where they were taken with a small boat on the island Spinalonga.

And that seemed to them the end of their life. Because once they were on the island, there was no going back. They knew that they would never see their family, friends or neighbours again! They were not alowed to have visitors, there was no medication for the desease so they also knew that they were going to die there all alone without their family.

Most of the lepers of Crete were farmers and sheperds, people with a low education so it was very hard for them to organise their new live on the island. It’s true that they had the help of the housekeepers during the day but imagine the mental force they needed to start a new life on a place they did not want to be, that was as a prison to them.

For the new lepers live on Spinalonga was even harder. Imagine yourself having a disease, you go to the doctor and he tells you that you have leprosy. The doctor has to call the police, the police takes you to your house, they tell you to take some personal things with you because you will be taken to Spinalonga. The policeman puts you in chains and brings you to the village Plaka where you are put in a small boat and taken to the island. There is now way back!  Also young children who had the disease were taken away by their family and were taken all alone to Spinalonga…..

Only houses were available on the island and most of the houses had no running water, some of them even did not have a toilet, every day they had to go to the watertanks to get water to use in their house, to wash themselves, to do the dishes, to wash their clothes etc.  And as they had nothing to do there the lepers were bored during the day what made their live even more unbearable.

In 1913 some small changes are made on the island when also some lepers of the mainland of Greece are taken there. These people had got a higher education and they started to organize a kind of community on the island, they opened a bakery, a buchery, a grocery store as also some cafes. So life starts to be a bit more interesting on the island.

It was later in 1918 that a hospital was built, on the place were the Ottomans had built their mosque, it was the doctor who insisted on having a hospital so that he didn’t had to do the medical examinations and amputations anymore in the houses were the lepers lived.

img_20180826_1328372414889250054773374.jpg

It was although only from 1936 on that their life changed for the much better, that was when Epaminondas Remoundakis at the age 21 went to the island.

remoundakis

Some say that he had the disease already at the age of 12 and as he had heard terrible stories about Spinalonga he was afraid to be taken their so he hide himself from the police and doctors.  In 1931 he left Crete with a boat, stayed for a while on the small island Koufonisi and managed from there to go to Athens where he started his studies of Law at the University.  It was later in 1936 that he could not hide his disease any more and he was taken to the hospital in Athens from where he asked to be transported to Spinalonga where his sister was taken to.

Epaminondas was in his third year of law school at the University when he went to Spinalonga. He knew what rights the lepers had so he organized elections on the island.   Once the lepers had their own mayor the could demand for their rights.  They first of all asked for a higher monthly contribution because what they received until then was just enough o survive.  They also asked to be alowed to have visitors and to have the right to get married.  So new laws were made and now they where nearly equal with the ‘others’

img_20180826_131800332072416656954563.jpg

At that time only the large cities on Crete had electricity, most of the villages on Crete have electricity only since the 1960’s.  The Mayor and the doctor insisted also on having electricity so generator was built on Spinalonga and for the first time in their life they had something the ‘others’ didn’t, they could switch on the light, have a radio and listen to the news from Crete and Greece, they rented a movie from time to time, so also a bit of culture to place in their life.  All this gave them a lot of courage to go on.

Also during the second world war the island was not attacked, the lepers were save and even some soldiers brought them food as food was very hard to find during the German occopation

The lepers continue their live, some of them get married and in some cases lepres from the mainland of Greece marrie a leper from Crete so that they also have visitors from time to time.  Women get pregnand and babies are born, a few of these babies had the disease, most of them are healthy and the lepers start living a close to normal life on the island.

The doctor on the island was in research for a medication for the disease together with another Greek doctor and from time to time the asked lepers if they wanted to test a new medicin, only lepers with a quit strong health were aksed to do so and most of the lepers agreed on testing medication because they knew that they were going to die anyhow.  But non of the medication that was tested on them cured them, some even killed lepers.

In 1945 the medication Dapsone is used for the first time in the world as a cure for leprocy and with succes!  In 1950 this medication is brought to Spinalonga so no more tests are done and the lepers start taking the medication that will cure them.  After a months of taking this medication some of the lepers are diagnosed to be healthy and they may leave the island!  Before they leave the doctor gives them a document that says that they don’t have the disease any more, that they are not a danger anymore for others and that they may live wherever they like.  So the lepers start leaving the island, they go back to their family and start again a new life, but now it is a good life, with hope and health!!

dapsone tablets usp 50mg

in 1957 the leper colony is closed and the few lepers that are not cured yet are brought to a hospital in Athens, the Saint Barbara Hospital, where they receive further medication and from where they can also go when they are cured.  But not only the last lepers are taken to the hospital, also the people that were born on the island have to go there.

From 1936 on approximately 30 children were born on the island, a few of them had the disease,  the others were healthy, but as they were born from 2 lepers they were not allowed to leave the island so they were raised among the lepers.  So also these people went to the hospital where several tests were done on them and when after a few months the doctors saw that they are 100% healthy they were also allowed to leave the hospital, and as they never had the disease they were not given any document.  Now these people had to start a new life too, they had never left the island before, they had never lived in a normal community so this was not easy for them.  Another problem they had was that on their passport was written as place of birth Spinalonga, so when they went looking for a job and their passport was asked for they were not given the job.  It was also hard for them to find a partner because people were still afraid of this disease and people who had been in contact with it.  Most of them returned to the hospital and asked for a room and a job there and that is where they stayed for the rest of their life.  As totaly healthy people who never had the disease they could not have a normal life, get maried or have a family….

This is my version of what happened on Spinalonga, I know that this is only the general story  and that is what I wanted to give you, for more details you can always contact me.  Or if you have something to bring into my story then I’m all ears.  Enjoy your visit on the island and have in mind what you read here when you set foot on it.

There are vessels going to Spinalonga from Agios Nikolaos, Elounda and Plaka.  The prices of the boat differ and the entrance for the Archaeological site of Spinalonga is 8€pp, students from the EU and children younger than 18 y do not pay any entrance fee, disabled people with document do not pay either and senior citizens of the EU pay 4€pp.